على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1299

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حوم ( havm ) و ( havam ) ا . ع . ميل بىنهايت و اشتياق بسيار . حوم ( hum ) ا . ع . چيزى كه مىگردد در سر . و سرگيجه . حوم ( hum ) و ( hovvam ) ع . ج . حائم . حومان ( havm n ) ا . ع . گياهى صحرائى . حومان ( havm n ) ا . ع . ج . حومانة . حومان ( havam n ) م . ع . حام حوما و حومانا . مر . حوم . حومانة ( havm nat ) ا . ع . جاى درشت كه نيك بلند نباشد . ج : حومان و حوامين . و گياهى . حومة ( havmat ) ا . ع . حومة البحر : معظم آب دريا و سخت‌ترين جاى آن . و كذلك من الماء و الرمل و القتال و غيره . حومة ( humat ) ا . ع . بلور . حومر ( humar ) و ( havmar ) ا . ع . تمر هندى . حومسيس ( havmasis ) ا . ع . لاغر . حومل ( havmal ) ا . ع . سيلى كه آب آن صاف باشد . و اول هر چيزى . و ابر سياه از بسيارى آب . و نام زنى كه در روز ماده سگ را گرسنه مىداشت تا در شب او را پاسبانى كند و اين ماده سگ از غايت گرسنگى دم خود را بخورد و اين مثل شد كه گويند اجوع من كلبة حومل . حوملة ( havmalat ) م . ع . حومل حوملة : برداشت آب را . حونس ( havannas ) ا . ع . آنكه كسى بر وى ستم كردن نتواند و اگر جائى ايستاده باشد كسى او را جنبانيدن و از جا دور كردن نتواند . حوور ( hovur ) م . ع . حار حورا و حوورا . مر . حور . حؤول ( ho'ul ) م . ع . حال حولا و حؤولا . مر . حول . حؤول ( ho'ul ) و حوول ( hovul ) ع . ج . حول . حوول ( hovul ) م . ع . حال حولا و حيالا و حوولا . مر . حول . حؤوم ( ho'um ) م . ع . حام حوما و حؤوما . مر . حوم . حوى ( hav ) م . ع . حوى حوى ( از باب سمع ) : سياه مايل بسبزى و سرخ مايل بسياهى گرديد . حوى ( havv ) ا . ع . حوا و مادر آدميان كه به فارسى بلده گويند . حوى ( haviyy ) ا . ع . مالك بالاستحقاق . و حوض خرد . و چيزى مستدير و پيچان . حويت ( havit ) ا . پ . پارچهء كلفتى كه مىپوشاند كوهان شتر را . حوية ( haviyyat ) ا . ع . گردگى هر چيزى . و چرب روده . ج : حوايا . و گليم كه گرداگرد كوهان شتر نهند . و مرغى خرد . حويج ( havij ) ا . پ . گزر و زردك . و هر چيز شيرين نفيسى . حويجاء ( hovayj ' ) ا . ع . مالى فيه حويجاء و لا لو يجاء يعنى نيست مر مرا در آن حاجت . و خذ حويجاء من الارض يعنى بگير راه مخالف پيچيده را . حويجى ( haviji ) ا . پ . شيرينى و حلوا . حويذ ( haviz ) ا . ع . مرد سبك فهم و تيز خاطر و حاذق و نيك كار گزار كه هر كار بر وى آسان گردد . و نرم و سبك راننده . حوير ( havir ) ا . ع . پاسخ . و دشمنى و گزندرسانى . حويرة ( havirat ) ا . ع . پاسخ و جواب . حويزاء ( hovayz ' ) ا . ع . ذخيره‌اى كه از ياران ديگر پنهان دارند . حويزة ( hovayzat ) ا . ع . هويزه كه شهرى است در خوزستان . حويساء ( hovays ' ) ا . ع . قرابت و خويشى . حويل ( havil ) ا . ع . شاهد . و كفيل . و برگردانيدگى . و قصد و آهنگ چيزى . و حذاقت و جودت نظر و قدرت بر تصرف در كار . و حيله . حويلة ( havilat ) ا . ع . مكر و حيله و فريب . و توانائى . حويلى ( havili ) ا . پ . - مأخوذ از حوالى تازى - خانه و منزل و مسكن . و نواحى متصل و مجاور بپايتخت . و اراضى دولتى . حى ( hayy ) م . ع . حواه حيا و حواية . مر . حواية . حى ( hayy ) ع . اسم است مر فعل امر را يعنى بيائيد و بشتابيد . و حى على الصلاة : بشتابيد بسوى نماز . و حى هلا و حى هلا يعنى بشتابيد . و يق حى هلا الثريد : بشتابيد بسوى تريد . مر . حيهل . حى ( hayy ) ا و ص . ع . زنده . ج : احياء . و فرج زن . و بطن كه كم از قبيله است . ج : احياء . و نام قبيله‌اى . و طريق حى : راه هويدا . و لا حى عنه : نيست منع از آن . و لا يعرف الحى من اللى : نمىشناسد حق را از باطل او لا يعرف الحوية من قتل الحبل . و حى العالم : ميشا و هميشه بهار . و حى الماء : زيبق . حى ( hayy ) و ( hayy ) ع . ج . حياء . حى ( hay ) و ( hayy ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنده . و حى لا يموت : زندهء جاويد . حى ( heyy ) ا . ع . زندگى .